Со зајакнување на своп-линиите и репо-механизмите, Европската централна банка (ЕЦБ) сака да создаде поширока безбедносна мрежа за еврото и истовремено да ја зголеми неговата улога во меѓународниот финансиски систем.
Европската централна банка планира да ги унапреди механизмите за размена на валути со централните банки на други земји, со цел во кризен период да им го олесни пристапот до евра. Овој потег е дел од поширока стратегија со која ЕЦБ сака да ја зајакне меѓународната улога на еврото.
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, во понеделникот пред пратениците во Европскиот парламент најави дека банката ќе работи на таканаречените своп-линии.
Станува збор за аранжмани меѓу централните банки преку кои тие меѓусебно ставаат валути на располагање. Овој систем е особено важен во периоди на финансиски нарушувања, кога потребата на банките и другите финансиски институции за долари, евра или други странски валути може нагло да порасне.
Како функционираат своп-линиите?
Поедноставено, две централни банки се договараат за размена на валути под однапред утврдени услови, со обврска трансакцијата подоцна да се врати во првобитна состојба. Така, на пример, странска централна банка може да добие евра од ЕЦБ и потоа да ги стави на располагање на банките во својата земја.
Со тоа се намалува опасноста привремениот недостиг на одредена валута да прерасне во сериозен проблем на финансискиот пазар.
ЕЦБ веќе има своп-аранжмани со голем број големи централни банки, меѓу кои американскиот ФЕД, Банката на Англија, Банката на Јапонија, Банката на Канада, Швајцарската национална банка и кинеската централна банка.
„Ќе работиме на своп-линиите за да се погрижиме тие подобро да одговараат на потребите на суверената еврозона и силното евро“, рече Лагард пред пратениците во Европскиот парламент.
Зошто е тоа важно за еврото?
Своп-линиите имаат двојна улога. Тие им овозможуваат на банките надвор од еврозоната полесно да дојдат до евра во кризен период, но истовремено на банките во еврозоната, преку слични аранжмани, им обезбедуваат пристап до други важни светски валути.
Колку еврото е подостапно и посигурно во меѓународните финансиски трансакции, толку е поголема веројатноста банките, компаниите и државите почесто да го користат и надвор од еврозоната.
Затоа ЕЦБ ги најавените промени ги гледа и како дел од стратегијата за зајакнување на глобалната позиција на единствената европска валута.
Постои и друг механизам
Покрај своп-линиите, Евросистемот има и посебен механизам познат како EUREP. Преку него странските централни банки можат да позајмат евра, при што како обезбедување даваат висококвалитетни хартии од вредност деноминирани во евра.
За разлика од класичната валутна размена, овде еврата се добиваат со залог на хартии од вредност.
Системот го спроведуваат германската, шпанската, француската, италијанската и холандската централна банка, додека ЕЦБ ги утврдува заедничките правила и го координира спроведувањето.
Максималниот износ што една централна банка може да го добие преку овој механизам е 50 милијарди евра. Според Ројтерс, ЕЦБ веќе добила речиси 30 барања за пристап до проширениот систем.
