Европската Унија оваа зима би можела да се соочи со недостиг од дури 14 милијарди кубни метри природен гас.
Оваа количина одговара на околу седум отсто од побарувачката во Унијата и е доволна за снабдување на 10 до 12 милиони домаќинства, предупредуваат извештаите на Институтот за енергетска економија и финансиска анализа (ИЕЕФА) и Европската мрежа на оператори на преносните системи за гас (ЕНТСО-Г).
Недостигот би можел дополнително да ги зголеми сметките за енергија и да доведе до мерки за ограничување на потрошувачката, доколку ЕУ не обезбеди дополнителни количества на светскиот пазар, кој веќе е под притисок поради војната во Иран и нарушувањата во снабдувањето со енергенси, објави бриселскиот „Политико“.
Резервите на гас во ЕУ паднаа на нешто над 70 отсто од капацитетот, што е најниско ниво за овој период од годината откако започнало водењето евиденција во 2011 година.
Високите цени ги поттикнале трговците во текот на летото да продаваат гас наместо да го складираат за зимската потрошувачка, се наведува во извештајот на ИЕЕФА.
Европа има ограничени можности за обезбедување дополнителни количества, со оглед на тоа што цените на гасот се на највисоко ниво во речиси четири години, а понудата е ограничена поради војната на Блискиот Исток.
Недостигот не значи дека ЕУ нужно ќе остане без гас, но складираните количества би можеле да бидат за седум милијарди кубни метри помали од потребното.
Тоа би ги принудило земјите да купуваат гас по високи цени на нестабилниот светски пазар или да ја ограничат потрошувачката доколку не можат да обезбедат дополнителни залихи.
Ако земјите оваа зима потрошат поголем дел од резервите, следната година ќе мора да набават дополнителни количества за нивно обновување. Тоа би можело да го продолжи периодот на ниски резерви и високи цени.
Во извештајот на ЕНТСО-Г за изгледите за снабдување во зимата 2026/2027 година се предупредува дека, во случај на ограничен увоз на течен природен гас (ЛНГ) и студена зима, исполнетоста на складиштата би можела да падне на само 11 отсто.
Тоа е минималното ниво на стратешки резерви под кое гасот тешко може да се користи.
За до крајот на зимата да ги обноват резервите до 30 отсто и да ја намалат изложеноста на идни студени бранови, европските земји би морале да ја намалат потрошувачката или да ја ограничат достапноста на количества што одговараат на седум отсто од побарувачката, се наведува во извештајот.
Дополнителен притисок претставува забраната за долгорочни договори за снабдување со руски течен природен гас, која треба да стапи во сила во јануари и да го намали европскиот увоз за уште седум милијарди кубни метри.
Рускиот гас претходно се користеше за покривање на зголемената побарувачка во текот на зимата, додека Европа сега повеќе се потпира на складираните количества, наведува ИЕЕФА.
Побарувачката за гас во текот на зимата се зголемила во последните две години, додека увозот останал непроменет, поради што ЕУ сè повеќе ги троши резервите.
Нето-повлекувањето гас од складиштата во јануари годинава достигнало 22,6 милијарди кубни метри, во споредба со 18,8 милијарди во јануари 2025 година и 17,8 милијарди кубни метри во јануари 2024 година.
Една од можностите е зголемување на увозот на течен природен гас, кој ЕУ сè повеќе го набавува од САД. Сепак, надоместувањето на недостигот по сегашните цени би ги чинело европските земји дополнителни три милијарди евра, односно 12 отсто повеќе отколку за истото количество минатата година.
