Андора, мала кнежевина на Пиринеите, има еден од највисоките животни стандарди во Европа, но се соочува со сериозен недостиг на работна сила.
Иако е позната по благосостојбата, на нејзината економија ѝ се потребни нови работници, пишува францускиот портал Linternaute.
Земјата со нешто повеќе од 90.000 жители, сместена меѓу Франција и Шпанија, има бруто домашен производ од 42.320 долари по жител, што е околу 39.000 евра. Според тоа, се наоѓа меѓу водечките европски економии. Даночниот систем е многу поволен, со данок на промет од само 4,5 отсто.
Економската стабилност ја следат и високите примања. Податоците на Светската банка покажуваат дека просечниот месечен бруто приход по жител изнесува околу 3.700 евра, додека европскиот просек е проценет на 2.640 евра. Во мај годинава просечната месечна плата достигна 2.760,46 евра, што е за 7,7 отсто повеќе од минатата година. Во исто време, медијалната плата порасна за 5,2 отсто и сега изнесува 2.235,73 евра.
Платите растат во сите сектори. Најголем скок е забележан во малопродажбата, каде што просечната плата порасна за 14,5 отсто, на 2.405,99 евра. Сепак, највисоки плати има во финансискиот сектор, со просек од 4.972,10 евра. Следуваат секторите за производство и дистрибуција на енергија и вода со 3.607,83 евра. Најниски просечни плати има во угостителството (2.151,69 евра) и земјоделството (2.000,11 евра).
И покрај високите примања, домашната работна сила не е доволна за функционирање на економијата. Андора годинава ја намали општата имиграциска квота на 800 дозволи, но владата во јуни мораше да одобри дополнителни 250 дозволи за дефицитарни занимања.
Приоритетно се бараат работници во здравството, образованието, грижата за стари и немоќни лица, помошта во домот, како и возачи на автобуси.
Голема побарувачка за работници има и во туризмот. За летото 2026 година се одобрени 500 привремени дозволи за угостителството, а по пополнувањето на квотата се додадени уште 250. Најмногу недостигаат келнери, хотелски собарки и готвачи.
Започна и пилот-програма за вработување во странство со 450 дозволи за периодот од декември 2026 до август 2027 година, што покажува дека туристичката активност се одвива во текот на целата година и дека сезонскиот карактер постепено исчезнува.
Платата не е единствениот поттик за работа во Андора. Странските работници имаат законски гаранции пропишани со Законот за работни односи, кој предвидува 40-часовна работна недела и 30 дена годишен одмор. Обезбедена им е и целосна социјална заштита преку Андорскиот фонд за социјално осигурување (CASS), кој покрива здравствена заштита, невработеност и пензија. Придонесот на вработените во фондот изнесува 6,5 отсто.
Данокот на доход е низок: на нето-основица до 24.000 евра не се плаќа данок, додека максималната стапка изнесува 10 отсто.
Андора не е членка на Европската Унија, па ниту една националност нема автоматско право на работа. Сепак, државјаните на земјите од ЕУ минуваат низ поедноставни процедури. Поради билатералните договори, граѓаните на Франција, Шпанија и Португалија имаат олеснети услови, особено при спојување на семејството.
