Собраниската Комисија за финансирање и буџет и денеска ја продолжи расправата по Предлогот за изменување и дополнување на Буџетот за 2026 година, во второ читање. Ова е втор ден од општата расправа по предлог ребаланост на Буџетот за 2026 година, по кој поднесени се вкупно 224 амандмани, од кои од ДУИ – 87, СДСМ – 78, Левица – 51 и од Коалицијата ВРЕДИ осум амандмани.
Дали средствата од Буџетот се правилно насочени или не се најдобро зборуваат податоците за растот на БДП и буџетскиот дефицит, рече министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска на денешната расправа по предлог измените на Буџетот за 2026 година во рамки на собраниската матична Комисија за финансирање и буџет.
Реплицирајќи на пратеничката Соња Мираковска од СДСМ, според која со ребалансот по само шест месеци Владата признава дека првичните проекции во ноември минатата година биле нереални и „наместо вистински реформи, повторно се оди по полесниот пат: поголем дефицит и ново задолжување“, Димитриеска-Кочоска, укажа на бројките во изминатите години наназад, за, како што посочи, видиме кога најмногу пораснал јавниот долг и што се случувало со бруто домашниот производ во истиот период.
-Бидејќи логиката е дека државата во дадени моменти, ако навистина правилно ги насочува парите, а тоа е во капитални проекти, тогаш имаме и раст на БДП. Е сега, состојбата на јавниот долг во 2019 година беше 49%. Доаѓа 2020 година – 8% буџетски дефицит. Во исто време, јавниот долг од 49% оди на 59,7%. Во таа година во којашто, нели, постојано се повторува дека сме имале корона криза, ама во исто време Државниот завод за ревизија излезе со податоци и кажа колкав е износот на средствата коишто се дадени за поддршка на стопанството и колку другите средства биле погрешно насочени и не дале дополнителен ефект на економијата. Во истата таа 2020 година имаме пад на БДП од 4,7%. Одиме следна година, 2021. Раст на БДП од 4,5% на паднатиот БДП од 4,7%. Значи, кога другите економии имаа раст поголем од тоа што го изгубија во 2020 година, ние во 2021 не можевме да го стигнеме она што го изгубивме во 2020. Но во исто време буџетскиот дефицит беше 5,3% и во истата таа година веќе јавниот долг отиде на 60,3% – изјави Димитриеска-Кочоска.
Понатаму, посочи министерката, и другите години, на пример 2022 година дефицитот е 4,4% во минус, растот е 2,8% во плус.
-Статистичките податоци јасно кажуваат колкав бил просечниот раст на БДП во годините од 2017 до 2024 година, притоа мора да земеме предвид дека 2018 и 2019 година се години без никаква криза, а од 2020 година имаме криза. Така што 1,8% наспроти денешниот раст од повеќе од 3% јасно кажува дали парите се правилно насочени или не се – нагласи Димитриеска Кочоска.
Ребалансот, како што истакна вчера министерката во експозето, претставува одговор на променетите економски околности, инструмент преку кој Владата ги усогласува јавните финансии со реалните потреби на економијата, институциите, стопанството и граѓаните. А особено во услови кога светската економија се соочува со зголемена неизвесност, наша должност е навремено да реагираме, да ги препознаеме ризиците, но истовремено да ги искористиме можностите што се отвораат.
На ова реплицираше Соња Мираковска, која порача дека освен корона кризата, не треба да се заборави и тоа „што наследивме после 12 години власт на ВМРО-ДПМНЕ и колкави долгови останаа на државата“.
-Тешко можеше сè тоа да се реши, една слаба економија која за жал сè уште е слаба. Само што сега добра математика правите, добра весела математика, но резултатот е лош – изјави Мираковска.
Мираковска, исто така, нагласи дека на 31 март 2026 година, јавниот долг достигна 10.747 милијарди евра, односно 58,9% од БДП, а самата Влада проектира дека државата ќе го надмине прагот од 60%, што е еден од основните мастришки критериуми.
Реплицирајќи на ова, Бојан Стојаноски од ВМРО-ДПМНЕ, порача дека „едно е ние тука да си правиме фолклор, да се зборуваме тоа што ќе ни текне“, но фактите се друго, посочувајќи дека „јавниот долг во овој момент е понизок отколку кога вие ја напуштивте Владата.“
-Тоа е факт, сакале вие да го признаете тоа или не. Исто така, второ, очекував од вас на жената што е тука, министер за финансии, да и речете „те честитам, 4 и пол милијарди евра досега во две години вративте стари долгови од времето кога ние ги земавме“. Ама некако тоа не се зборува. Второ, голема била корона кризата… Па јас не го напишав ревизорскиот извештај дека сте ги испокрале парите. Во ревизорски извештај стои: земени пари, испокрадени – изјави Стојаноски.
Со предложениот ребаланс вкупните приходи се ревидираат на ниво од 379,5 милијарди денари. На приходната страна даночните приходи остануваат речиси на првично планираното ниво и се проектирани на 213,2 милијарди денари. Неданочните приходи бележат значително подобрување и се зголемуваат за речиси два милијарди денари, а донациите бележат пораст од речиси 2,7 милијарди денари.
На расходната страна, вкупните расходи се ревидираат на 425,8 милијарди денари, а дополнителни средства се обезбедени за земјоделските субвенции (1,4 милијарда денари повеќе или вкупно 8,7 милијарди денари), за субвенциите во железничкиот сообраќај, поддршка на спортот, студентскиот и ученичкиот стандард…
Расправата за ребалансот на Буџетот во матичната собраниска Комисија трае 10 дена.
