Порди ескалацијата на војната во Иран, цените на горивата пораснаа низ цела Европа, но Германија е погодена многу повеќе од останатите земји. Цената на бензинот таму скокна за речиси 5 проценти во последните недели, што е значително над просекот на Европската Унија, пишува Euronews.
Разликата во споредба со соседните земји е голема. Во Франција и Австрија, цените се зголемија за околу 2 проценти, во Естонија за 3,6 проценти, а во Луксембург за 3,5 проценти, додека Словачка и Унгарија забележаа зголемување од само 0,1 процент.
Европската комисија, која објавува податоци неделно во својот нафтен билтен, го истакна особено стрмниот пораст на цените во Германија, Холандија, Данска и Финска.
Холанѓаните моментално плаќаат најскап бензин во Европа, со просечна цена од 2,17 евра за литар минатата недела. Германија е веднаш зад неа со 2,08 евра, а Финска е исто така во горниот ценовен опсег, позната по скапиот дизел и бензин.
Најголемата причина за разликите лежи во националните даночни и царински системи. Германија традиционално наметнува повисоки даноци на енергијата од фосилни горива, делумно од еколошки причини, а делумно за финансирање на инфраструктурата.
Таа, исто така, наплаќа за емисии на CO2, што е вклучено во вкупните трошоци. Резултатот е дека Германците автоматски плаќаат повеќе секој пат кога цените на суровата нафта растат. Во многу други европски земји, ДДВ и таксите за нафта и CO2 се структурно пониски.
Сепак, германската влада верува дека неодамнешниот скок на цените е непропорционален и формираше коалициска работна група за да истражи што може да се научи од своите партнери од ЕУ. Некои земји веќе презедоа мерки. Хрватска и Унгарија воведоа ограничувања на цените на бензинските пумпи.
Во Хрватска, цените првично се зголемија за околу четири центи по литар, но ограничувањето ќе спречи понатамошно зголемување на цените, а цените ќе бидат фиксирани на 1,50 евра по литар од 23 март. Во Унгарија, цената на бензинот е ограничена на 1,51 евро, а на дизелот на 1,59 евра, иако мерката важи само за жителите, што значи дека туристите со странски регистарски таблички плаќаат повисока цена.
Во Австрија важи различно правило: бензинските пумпи можат да ги зголемат цените само еднаш дневно, точно напладне. Од друга страна, попустите се можни во секое време. Ова ја прави ситуацијата појасна и потранспарентна, но е прашање дали ова навистина води до пониски цени на бензинот.
Министерката за економија Катерина Рајхе ги критикуваше нафтените компании затоа што цените на горивата растат брзо како што растат цените на суровините, но се намалуваат бавно кога суровините стануваат поевтини. Таа изјави дека владата сака да го „скрши тој механизам“.
Таа предложи бензинските пумпи да го ограничат зголемувањето на цените на еднаш дневно. Возењето е дел од секојдневниот живот за повеќето Германци кои патуваат со автомобил до работа, на шопинг и ги носат своите деца на училиште, па затоа притисокот врз владата да дејствува расте.
Работната група, свикана како одговор на кризата, се состана во понеделник под претседателство на Сеп Милер, кој по состанокот ги обвини нафтените компании за „зголемување на цените“. Состанокот резултираше со остри критики за деловните практики во индустријата.
Нова студија, цитирана од Ханделсблат, покажа дека нафтените компании редовно ги користат кризите за брзо зголемување на цените.
Берлинскиот професор по економија, Фердинанд Фихтнер, заклучи дека најновиот скок на цените не може да се објасни само со зголемувањето на цените на суровата нафта. „Тука се остваруваат навистина големи профити“, изјави Фихтнер за весникот.
Работната група сега апелира до Канцеларијата за картели да ги прошири своите овластувања, вклучително и можноста да дејствува против цените што ги смета за прекумерни. „Нема да дозволиме да бидеме измамени тука“, рече Милер.
На состанокот на работната група присуствуваа раководителите на германските подружници на БП и Шел, претседателот на Федералната канцеларија за картели Андреас Мундт и претставници на индустриски здруженија, групи на потрошувачи и автомобилскиот клуб ADAC.
Нафтената индустрија ги негираше обвинувањата. Кристијан Кихен, извршен директор на трговското здружение за горива и енергија, изјави за Тагешау дека маржите не се променети од почетокот на војната во Иран и го критикуваше планираното заострување на антимонополските закони.
Неколку индустриски тела, вклучувајќи ја Федералната асоцијација на независни бензински пумпи, Здружението за гориво и енергија и Централната асоцијација на бензински пумпи, исто така предупредија на политичко мешање во формирањето на цените на австриските модели.
Во заедничка изјава, тие истакнаа дека повеќе од половина од цената на горивото се состои од даноци и такси. „Ако сакате трајно да ги намалите цените на горивата, треба да разговарате за владини субвенции што сочинуваат дел од цената, а не за мешање во пазарната конкуренција“, се вели во соопштението, префрлајќи ја одговорноста директно на федералната влада.
