Цените на нафтата повторно ја надминаа границата од 100 долари за барел, откако ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток ги зголеми стравувањата дека нарушувањата во снабдувањето би можеле да траат подолг период.
Нафтата „брент“ во петокот се тргуваше околу 105,62 долари за барел, додека американската WTI достигна околу 101,10 долари. Двата главни нафтени репери се на пат да ја завршат неделата над 100 долари за првпат од средината на мај, со неделен раст од речиси 13 отсто.
Зголемувањето на цените следува во услови на продлабочување на геополитичките тензии и зголемен ризик за транспортот на енергенси. Пазарите особено ја следат ситуацијата во и околу Јемен, каде активностите на Хутите, поддржани од Иран, повторно создаваат ризици за пловидбата низ Црвеното Море и теснецот Баб ел-Мандеб.
Дополнителен извор на загриженост е Ормускиот Теснец, преку кој се транспортира значителен дел од светската нафта. Секое продолжено ограничување или нарушување на транспортот низ ова стратешко подрачје би можело да има сериозни последици за глобалниот енергетски пазар.
Растот на цените веќе се одразува врз финансиските пазари. Повисоките трошоци за енергија ги зголемуваат приносите на американските државни обврзници, при што приносот на 10-годишните обврзници се приближи до 5 отсто. Американскиот долар, пак, остана близу највисокото ниво во последната недела.
За инвеститорите, клучното прашање е како повисоките цени на енергенсите ќе влијаат врз инфлацијата и врз идните одлуки на Федералните резерви. Поскапата нафта ги зголемува трошоците за транспорт и производство, а преку цените на горивата може да се пренесе и врз домаќинствата и компаниите.
Пазарите сега проценуваат 71,1 отсто веројатност Федералните резерви да ги зголемат каматните стапки за 0,25 процентни поени на состанокот следната недела. Претходната проценка изнесуваше 61,2 отсто.
Дополнителен сигнал за инфлаторните притисоци дојде од американските производни цени. Индексот на производните цени во САД во август порасна за 0,4 отсто, што ги зголеми очекувањата дека американската централна банка ќе мора внимателно да ја проценува состојбата пред да донесе одлука за каматните стапки.
Енергетскиот шок има последици и врз валутните пазари. Доларот доби поддршка бидејќи инвеститорите во услови на зголемена неизвесност се насочуваат кон средства што ги сметаат за посигурни.
Во однос на јапонскиот јен, доларот ослабе за 0,2 отсто и се тргуваше на 154,105 јени. Јенот доби поддршка откако податоците покажаа дека инфлацијата на големопродажните цени во Јапонија во август пораснала за 7,6 отсто на годишно ниво. Тоа ги засили очекувањата дека и Банката на Јапонија би можела да ги зголеми каматните стапки овој месец.
Еврото и британската фунта беа речиси непроменети во однос на доларот, додека инвеститорите ги следат новите економски податоци и сигналите од централните банки.
За светската економија, продолжувањето на високите цени на енергенсите претставува ризик бидејќи поскапувањето на горивата може да ги зголеми транспортните и производствените трошоци и да го забави намалувањето на инфлацијата.
Доколку конфликтот продолжи и дополнително се нарушат клучните транспортни и извозни рути, притисокот врз енергетските пазари би можел да остане висок, со последици врз инфлацијата, каматните стапки и економскиот раст во повеќе земји.
