Американските власти тврдат дека повеќечасовната забрана за полетување во Соединетите Американски Држави била предизвикана од застарениот систем за контрола на летање, чии стари рутери и бакарни линии од 1980-тите биле преоптоварени со податоци.
Сепак, причината сè уште не е целосно разјаснета. Извори на телевизиската мрежа CBS зборуваат за ажурирање на мрежата, додека дел од контролорите на летање се сомневаат во официјалното објаснување.
Министерот за транспорт Шон Дафи синоќа на брифинг во Белата куќа изјави дека центрите за контрола на летање од 15:30 часот по источноамериканско време имале повремени прекини на радарските системи и комуникациите. Како што пренесува радиостаницата NPR, Дафи за проблемот ја обвини застарената технологија.
„Имаме стари прекинувачи, стари рутери. Користиме мали бакарни линии од 1980-тите. Тоа е стар систем што падна, и тоа насекаде. Беше преоптоварен“, изјави Дафи.
Како рутерите го урнаа системот?
Според објаснувањето на Дафи, рутерите во мрежата за контрола на летање биле преоптоварени со податоци и почнале да испраќаат неконзистентни сигнали поврзани со радарот и комуникацијата со авионите.
Контролорите повеќе не можеле да им веруваат на тие податоци, поради што Федералната управа за воздухопловство (FAA) во 15:54 часот ги запрела сите полетувања. Во тој момент во воздухот имало 3.500 авиони.
Проблемот, како што објасни Дафи, настанал во TDM-технологијата (мултиплексирање со временска поделба), стар систем кој во најголем дел функционира преку бакарни водови и ги пренесува гласовните комуникации на контролорите и радарските податоци.
Според неговите зборови, FAA успеала да го намали оптоварувањето и повторно да ги активира центрите и контролните служби околу аеродромите. Забраната за полетување била укината во 20:15 часот.
Дафи истакна дека нема докази за кибернапад или вмешаност на странски држави.
Министрите не се согласуваат околу деталите
Министерот за внатрешна безбедност Марквејн Мулин изјави дека се истражува некомпатибилноста меѓу старата опрема и новата технологија која моментално се инсталира.
Според агенцијата Associated Press (AP), Мулин нагласил дека воведувањето нова технологија во стариот систем го преоптоварило.
Од друга страна, Дафи изјавил дека новата, веќе надградена опрема не била вклучена во вчерашниот дефект.
Компанијата ASI, која за FAA го развила новиот систем SMART за предвидување проблеми во воздушниот простор со помош на вештачка интелигенција (AI), соопшти дека забраната за летови не била предизвикана од нејзиниот систем.
Мулин истакна дека нема индикации оти проблемите се поврзани со SMART.
Друга верзија: Ажурирање на мрежата
Телевизиската мрежа CBS, повикувајќи се на повеќе извори, објави дека прекинот бил предизвикан од ажурирање на приватната комуникациска мрежа што ја поврзува американската контрола на летање.
Според тие извори, ажурирањето го принудило системот да се рестартира, по што дошло до негов пад.
Станува збор за мрежата FTI, телекомуникациската инфраструктура на FAA преку која се пренесуваат гласовните и оперативните податоци, а која ја одржува компанијата L3Harris.
Ниту FAA ниту министрите не ја потврдиле оваа верзија.
Според CNN, дел од контролорите на летање не му веруваат на објаснувањето на Дафи. Засега ниту еден официјален претставник не ја прецизирал точната почетна причина за дефектот.
Бараат 50 милијарди долари
Дафи голем дел од брифингот посветил на повиците до Конгресот да одобри средства за целосна обнова на системот.
Конгресот минатата година одобрил 12,5 милијарди долари за модернизација, со која бакарните водови би биле заменети со оптички кабли, а старите радио-системи со нова технологија.
Мулин тврди дека постепената обнова, дел по дел, не е доволна и дека администрацијата сака целосна замена на системот, чија вредност се проценува на 50 милијарди долари.
Дафи не ја исклучи можноста сличен дефект повторно да се случи.
Сенаторот Ричард Блументал побара итна и темелна истрага, додека сенатскиот Одбор за трговија, кој врши надзор над FAA, потсети дека во САД од 1960-тите не е изграден ниту еден нов регионален центар за контрола на летање.
Системот и претходно покажувал слабости. Контролорите во 2025 година повеќепати ја губеле врската со авионите во близина на аеродромот Њуарк, а Дафи тогаш предупредувал дека контролата на летање функционира преку бакарни водови наместо преку оптички кабли.
