Синдикатите во Босна и Херцеговина бараат значително зголемување на минималните плати, со различни износи во зависност од образованието на работниците. Предлогот предвидува најниска плата од 1.500 конвертибилни марки за работниците со основно образование, додека за лицата со високо образование барањето е 1.900 марки.
Ова барање повторно го отвори прашањето колку треба да изнесува минималната плата за да може да ги покрие основните животни трошоци, тема која е актуелна и во Македонија.
Претседателот на Сојузот на самостојни синдикати на БиХ, Самир Куртовиќ, смета дека сегашните износи не се доволни. Според неговиот предлог, минималната плата би изнесувала 1.500 марки за работниците со основно образование, 1.700 марки за средно, 1.800 марки за високо образование од прв циклус и 1.900 марки за лицата со факултет.
Сојузот на синдикати на Република Српска оди и чекор понатаму. Неговиот претседател Горан Станковиќ смета дека целта треба да биде поголем дел од работниците да добиваат плата од околу 2.000 марки, наместо да се разговара само за зголемување од 15 проценти.
Работодавачите не се против зголемување на платите, но предупредуваат дека барањата треба да ги земат предвид можностите на економијата. Нивниот став е дека новиот минималец треба да се пресметува според очекуваната инфлација и растот на бруто-домашниот производ.
Во Македонија минималната плата од март 2026 година изнесува 26.046 денари во нето-износ. За разлика од моделот во Република Српска, кај нас минималната плата не се утврдува со посебни износи според степенот на образование.
Според податоците на Државниот завод за статистика, просечната нето-плата во земјава во август 2026 година изнесувала 48.733 денари. Тоа значи дека минималната плата е нешто повеќе од половина од просечната месечна заработка.
Економистите предупредуваат дека повисоките плати треба да бидат проследени и со промени во даночниот и придонесниот систем, за товарот од зголемувањето да не падне само врз работодавачите. Паралелно, потребни се мерки за ограничување на растот на цените и намалување на трошоците за живот.
Дебатата во БиХ покажува дека проблемот не е само во висината на минималната плата, туку и во тоа колкав дел од основните семејни трошоци може да покрие една месечна заработка.
