Русија ги намалува златните резерви, Казахстан најавува продажба на дел од своите залихи, додека Полска продолжува со купувањето на овој благороден метал. Различните потези на централните банки отвораат прашања за идното движење на цената на златото и стратегиите што државите ги применуваат за управување со своите девизни резерви.
Според податоците наведени во анализата на „Еуроњуз“, Русија од почетокот на 2026 година до крајот на септември ги намалила златните резерви за околу 62 тони. Само во септември намалувањето изнесувало приближно 6,2 тони.
Ваквите потези потсетуваат на периодот на финансиската криза во Русија во 1998 година, кога земјата продаде 118 тони злато во рок од три месеци. Сепак, сегашните продажби не мора да значат дека започнува нов бран на масовно ослободување од златните резерви.
Зошто Русија продава злато?
Продажбата на руското злато се поврзува со зголемените буџетски притисоци и потребата од обезбедување дополнителни средства за финансирање на државните расходи, вклучително и одбраната во услови на војната во Украина.
Според Адам Стронјавски, директор на полската компанија за трговија со благородни метали Mennica Skarbowa, дел од трансакциите се реализираат надвор од традиционалниот лондонски пазар, преку Хонг Конг. Тој наведува дека меѓу главните купувачи е и кинеската централна банка.
Податоците за трговијата преку Хонг Конг покажуваат дека од јануари до јули таму пристигнале околу 100 тони руско злато, речиси трипати повеќе отколку во истиот период претходната година.
Овие количества се однесуваат на трговскиот промет и не треба директно да се изедначуваат со намалувањето на официјалните руски златни резерви.
Според Стронјавски, начинот на кој се реализираат трансакциите го ограничува нивното непосредно влијание врз светската цена на златото. Тој не ја исклучува ниту можноста Русија во иднина повторно да почне да купува злато и да ги обновува резервите.
Казахстан планира да продаде дел од златото
Казахстан, кој во првите осум месеци од 2026 година бил меѓу поголемите купувачи на злато, најавува промена во управувањето со резервите.
Планот е уделот на златото во вкупните резерви да се намали од околу 78 на 75 проценти до крајот на годината.
Ова не мора да значи трајно напуштање на стратегијата за акумулирање злато. Продажбата може да биде поврзана со потребата од дополнителни средства за буџетот или со настојувањето да се искористат поволните пазарни цени по долг период на купување.
Стронјавски оценува дека постепеното намалување на резервите би го ограничило влијанието врз светскиот пазар, особено ако продажбата се одвива во подолг период.
Полска се приближува до 700 тони злато
За разлика од Русија и Казахстан, Полска продолжува да ги зголемува резервите на злато. Тамошната централна банка во последните години спроведува стратегија на акумулирање на овој метал, со цел да ја зајакне финансиската сигурност на земјата.
Според анализата, Полска се приближува до целта од 700 тони злато, со што би се вброила меѓу државите со најголеми резерви во светот.
Стронјавски смета дека достигнувањето на оваа граница не значи нужно и крај на купувањето. Според него, поголемите златни резерви можат да придонесат за финансиската стабилност и довербата во економијата.
Можноста Полска да започне со продажба на златото во блиска иднина ја оценува како мала, иако одлуките за управување со резервите зависат од стратегијата на централната банка и пошироките економски околности.
Што значат овие промени за цената на златото?
Продажбата на злато од една држава не е доволна за да се заклучи дека цената на светските пазари ќе почне да паѓа. Врз неа влијаат и купувањата на други централни банки, побарувачката од инвеститорите, движењето на каматните стапки и очекувањата за глобалната економија.
Податоците на Светскиот совет за злато, наведени во анализата, покажуваат дека цената на златото во американски долари пораснала за 25,5 проценти во 2024 година и за 67,4 проценти во 2025 година. Во првите девет месеци од 2026 година, според истите податоци, бил забележан пад од 4,4 проценти.
Овие движења покажуваат дека и покрај силниот раст во претходните години, златото може да минува низ периоди на корекција.
За малите инвеститори, главната порака е дека одлуките на централните банки треба да се набљудуваат во поширок контекст. Продажбата на дел од резервите не е автоматски сигнал за пад на цената, исто како што зголемувањето на резервите не гарантира нејзин понатамошен раст.
Долгорочните очекувања за златото остануваат предмет на различни пазарни процени, а ниту досегашниот раст ниту стратегиите на централните банки не гарантираат идни приноси.
