Италијанскиот Сенат во средата даде конечно одобрение на законот со кој се отвора патот за враќање на нуклеарната енергија, речиси четири децении откако земјата се откажа од нуклеарните централи по катастрофата во Чернобил.
Мерката во горниот дом на парламентот беше усвоена со 81 глас „за“, 51 „против“ и седум воздржани. Станува збор за важен чекор во политиката на премиерката Џорџа Мелони, која враќањето на нуклеарната енергија го поврзува со зајакнување на енергетската безбедност и исполнување на климатските цели.
Законот не одобрува изградба на нови реактори, туку воспоставува правна рамка за нуклеарни технологии од новата генерација.
Владата сега има рок од 12 месеци да подготви подзаконски акти што ќе опфатат лиценцирање на реактори, безбедносни стандарди, управување со радиоактивниот отпад и критериуми за идните локации.
Со тоа Италија се враќа на тема што гласачите двапати ја отфрлија на референдуми, прво по катастрофата во Чернобил во 1986 година, а потоа и по несреќата во Фукушима во 2011 година.
Министерот за животна средина и енергетска безбедност Џилберто Пикето Фратин гласањето го опиша како историски чекор и порача: „Нуклеарната енергија не е враќање во минатото. Кога се интегрира со обновливите извори, таа е победничка технологија што може да даде извонредни резултати за нашата енергетска безбедност“.
Владата не се фокусира на големите реактори од минатото, туку на малите модуларни реактори, таканаречени SMR, и други напредни технологии за кои нивните поддржувачи тврдат дека би можеле да бидат побезбедни, пофлексибилни и побрзи за изградба.
Како дополнителен аргумент се наведува растот на побарувачката за електрична енергија поради електрификацијата на домаќинствата, стопанството и сообраќајот, како и ширењето на центрите за податоци.
Сепак, пречките и натаму се големи. Италија сè уште нема трајно национално складиште за радиоактивниот отпад од поранешната нуклеарна програма, а се очекува и отпор од локалните заедници кон идните реактори и локациите за складирање отпад.
Аналитичарите предупредуваат и на високите трошоци, како и на фактот дека во Европа сè уште нема комерцијално докажани SMR-проекти во голем обем.
Мишел Говернатори од институтот ECCO изјави: „Постоењето регулаторна рамка е позитивно, но исто така јасно ќе покаже ограничен интерес од приватните инвеститори за технологии кои денес или не се конкурентни или сè уште не се подготвени, како што се SMR-овите“.
