Како да се бориме против скапотијата во екстремно скапиот Њујорк? Евтини продавници кои ќе бидат во сопственост на градот, а кои нема да се стремат кон профит. Барем така мисли социјалистичкиот градоначалник на Њујорк, Зохран Мамдани.
Тој неодамна најави отворање на пет градски продавници во Њујорк, а првата ќе се отвори во Источен Харлем следната година.
Но, постојат два проблеми – планот ги налути трговците на мало, а слични експерименти со „јавни продавници“ во хиперкапиталистичка Америка досега во голема мера не успеаја.
Мамдани стана градоначалник на првиот ден од 2026 година и ги доби изборите токму ветувајќи политики за кои тврдеше дека ќе ги намалат цените во градот кој стана премногу скап за живеење за сите освен за најбогатите. Покрај „јавните продавници“, тој најави и бесплатен јавен превоз и ограничувања за кирија во градот.
„Бев избран како демократски социјалист, ќе владеам како демократски социјалист“, извика Мамдани за време на говорот по повод неговите први 100 дена на функцијата, во кој го најави отворањето на продавниците во градот.
„Социјализмот значи борба за секој њујорчанец“, рече градоначалникот. Неговите радикално левичарски пораки веќе го предизвикаа гневот на конзервативните медиуми како „Њујорк пост“ (NYP) и деловните кругови, но градоначалникот не е преместен.
Првата продавница ќе биде изградена на градско земјиште во Ист Харлем, во северен Менхетен, каде што 40% од жителите добиваат некаква форма на владина помош. „Алди“, „Таргет“ и „Костко“, меѓу другите, се наоѓаат во тој дел од градот. Но, сè ќе биде поевтино во градските продавници, инсистира градоначалникот.
„Јајцата ќе бидат поевтини, лебот ќе биде поевтин. Купувањето намирници повеќе нема да биде нерешлива равенка. Сега некои ќе инсистираат дека продавниците во градска сопственост не можат да функционираат. Дека државните имоти не можат да се натпреваруваат со корпорациите. Мојот одговор за нив е едноставен: се радувам на конкуренцијата“, рече Мамдани.
Но, два специфични проблеми се наѕираат зад плановите на градоначалникот: острата реакција на трговците и економската логика, барем како што ја толкуваат економистите кои не се склони кон социјализам.
