Хрватската економија годинава би можела за првпат да ја надмине границата од 100 милијарди евра, додека Србија бележи побрз економски раст, од околу 3,6 отсто, и покрај слабите резултати во индустријата.
Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ на 8 октомври изјави дека Владата очекува бруто-домашниот производ (БДП) на земјата во 2026 година да надмине 100 милијарди евра. Се очекува растот да изнесува околу 2,4 отсто, што е двојно повеќе од просекот на Европската Унија и еврозоната, според изјавата пренесена од хрватската Влада.
Два дена подоцна пристигна и оценката на кредитната агенција „Мудис“, која го задржа кредитниот рејтинг на Хрватска на нивото А3 со стабилни изгледи. Ова е највисокото инвестициско ниво што земјата досега го достигнала.
Во образложението се наведува дека Хрватска ги исполнила клучните цели од Националниот план за закрепнување и отпорност и до Европската комисија го поднела последното барање за исплата на 2,7 милијарди евра. Агенцијата посочува и дека реформите во пензискиот систем и трудовото законодавство ја зголемиле понудата на работна сила, додека бројот на осигуреници достигнал рекордно ниво.
Јавниот долг на Хрватска се намалил на 56,3 отсто од БДП, а до 2027 година се очекува да се стабилизира на околу 56 отсто.
Хрватската Влада во истата недела усвои и ребаланс на буџетот. Приходите се зголемени за 853 милиони евра, на 36,6 милијарди евра, додека расходите се зголемени за 745 милиони евра, на 40,6 милијарди евра. Министерот за финансии Томислав Чориќ изјави дека со тоа буџетскиот дефицит е намален за 108 милиони евра.
Србија расте побрзо, но индустријата стагнира
Српската економија бележи побрз раст, но резултатите не се подеднакви во сите сектори. Според најновото издание на билтенот „Макроекономски анализи и трендови“, реалниот БДП на Србија во првите осум месеци од 2026 година бил повисок за околу 3,6 отсто во споредба со истиот период лани.
Најголем придонес за растот имале услужните дејности, нето-даноците и трговијата. Билтенот го објавуваат Економскиот институт во Белград и Стопанската комора на Србија.
Индустријата, сепак, останува слаба точка. Во август индустриското производство било за 0,5 отсто помало во споредба со истиот месец минатата година. Раст е забележан само во рударството и енергетиката. Во периодот од јануари до август, вкупниот раст на индустријата изнесувал симболични 0,1 отсто.
Авторите на анализата ова го поврзуваат со силните надворешни притисоци, меѓу кои ги наведуваат санкциите, протекционизмот на ЕУ и кризата во еврозоната.
Подобри резултати има во надворешната трговија. Во првите осум месеци од годината, извозот на стоки од Србија пораснал за 8,8 отсто, а со него биле покриени 82,3 отсто од увозот, во споредба со 79,1 отсто во истиот период лани. Растот на извозот главно се должи на капиталните производи и производите за понатамошна индустриска преработка, при што најголем поединечен придонес има производството на моторни возила.
Според Републичкиот завод за статистика на Србија, БДП во вториот квартал бил повисок за 3,8 отсто на годишно ниво. Најголем раст е забележан во градежништвото. Во првиот квартал растот изнесувал три отсто, додека годишниот буџет предвидува економски раст од три отсто.
Босна и Херцеговина со послаб раст
Босна и Херцеговина се очекува да забележи раст од 2,4 отсто во 2026 година, приближно на истото ниво како Хрватска, но побавно од Србија. Светската банка на почетокот на октомври ја намали прогнозата за растот на БиХ за 0,1 процентен поен во однос на јунската процена.
Според податоците на Агенцијата за статистика на БиХ, номиналниот БДП на земјата во 2025 година изнесувал 58,17 милијарди конвертибилни марки, односно околу 29,7 милијарди евра. Реалниот раст минатата година бил 2,4 отсто.
Централната банка на БиХ во септември процени дека економијата во вториот квартал пораснала за 2,2 отсто, а за третиот квартал очекува раст од 2,3 отсто. Во Федерацијата БиХ, според првичната процена на Федералниот завод за статистика, БДП во второто тримесечје пораснал за 2,5 отсто, во споредба со 1,9 отсто во првото тримесечје.
Според очекувањата на Светската банка, на БиХ годинава не ѝ се заканува пад на економијата, но не се очекува ниту посилен раст. Позначително забрзување би можело да следува дури следната година.
