Поранешниот американски претседател Доналд Трамп најави дека неговата администрација има подготвен алтернативен план за воведување универзална царина од 10% на увозот од сите земји, доколку Врховниот суд на САД одлучи да поништи дел од постојните трговски мерки воведени за време на неговиот мандат.
Според најавите, ваквата мерка би била активирана како брз одговор на евентуална судска одлука со која би се ограничиле претседателските овластувања за самостојно воведување царини. Во тој случај, новата царина би стапила на сила речиси веднаш и би важела за целиот увоз, без исклучок по земји или региони.
Во изминатиот период, американската трговска политика беше обележана со зголемени царини кон повеќе држави, вклучувајќи ги Кина, Мексико и Канада, како и со пошироки реципроцитетни давачки насочени кон голем број трговски партнери. Овие мерки беа оправдувани како обид за заштита на домашната индустрија и намалување на трговскиот дефицит на САД.
Сепак, дел од царините се најдоа под лупа на судските институции, поради сомнежи дека се воведени без доволна законска основа и без одобрување од Конгресот. Токму тоа ја отвора можноста Врховниот суд да ги ограничи овие овластувања, што би имало сериозни последици врз идната трговска политика.
Како одговор, најавената универзална царина од 10% би се темелела на постоечки законски механизми кои овозможуваат привремени мерки за справување со трговски нерамнотежи. Иако ваквиот пристап би бил временски ограничен, тој би ѝ дал на администрацијата дополнителен простор за подоцнежно воведување поспецифични царини по земји или сектори.
Економските аналитичари предупредуваат дека ваквата мерка би можела да има двоен ефект — од една страна, да донесе дополнителни приходи во федералниот буџет, а од друга, да предизвика нови тензии со трговските партнери и да го зголеми притисокот врз потрошувачите и компаниите во САД.
Одлуката на Врховниот суд се очекува со зголемен интерес, бидејќи таа нема да се однесува само на конкретните царини, туку и на поширокото прашање за границите на извршната власт во креирањето на економската политика.
