Цените на бензинот и дизелот во Европската Унија достигнаа рекордни нивоа, покажуваат најновите податоци на Европската комисија, додека високите цени на нафтата и зголемените трошоци за рафинирање создаваат дополнителен притисок врз потрошувачите.
Според податоците од најновиот неделен извештај на Европската комисија, просечната цена на бензинот во ЕУ на 14 септември изнесувала 2,063 евра за литар, додека дизелот достигнал 2,159 евра за литар.
И двете цени се највисоки откако Европската комисија започнала да ја води оваа серија податоци во 2005 година.
Тоа значи дека за полнење резервоар од 50 литри во просек се потребни околу 103 евра за бензин и 108 евра за дизел.
Разликите меѓу земјите членки се значителни. Бензинот е најевтин на Малта, каде што литар чини околу 1,34 евра, додека највисока цена има во Данска – 2,56 евра за литар.
Кај дизелот, најниска цена е регистрирана на Малта, од 1,21 евро за литар, а највисока во Финска, каде што литар достигнал 2,51 евро.
Растот на цените започна да се забрзува по избувнувањето на конфликтот на Блискиот Исток и нарушувањето на енергетските текови низ Ормускиот теснец. Цената на „брент“ во еден момент надмина 126 долари за барел, а во петокот се тргуваше над 104 долари.
На почетокот на конфликтот, „брент“ чинеше околу 72 долари за барел.
Сепак, суровата нафта не е единствениот фактор што ги зголемува цените на бензинот и дизелот. Значително се зголемија и трошоците и маржите за рафинирање.
Експертите на Европската централна банка очекуваат маржите за дизелот да го достигнат врвот во октомври, додека маржите за бензинот најверојатно веќе го достигнале максимумот во август.
Од почетокот на 2026 година, просечната цена на бензинот во ЕУ е зголемена за околу 29 отсто, додека дизелот поскапел за речиси 40 отсто.
Повисоките цени на горивата веќе се одразуваат и врз инфлацијата. Во еврозоната, енергетската инфлација во август достигнала 14,3 отсто, во споредба со 10,3 отсто во јули.
ЕЦБ предупредува дека нови нарушувања во снабдувањето со енергенси би можеле да доведат до дополнителен и подолготраен раст на цените.
Според експертите на ЕЦБ, за цените на бензинот и дизелот да почнат одржливо да паѓаат, клучни би биле прекин на конфликтот на Блискиот Исток, нормализирање на транспортот низ Ормускиот теснец и обновување на глобалниот капацитет за рафинирање.
