Сите членки на Европската унија до 24 декември 2026 година мора да им понудат на граѓаните најмалку еден сертифициран дигитален паричник за чување лични документи и други податоци, но досега оваа обврска ја исполниле само три држави.
Европската унија го одреди 24 декември 2026 година како рок до кој секоја земја членка мора да им овозможи на граѓаните користење на најмалку еден сертифициран паричник за дигитален идентитет. Сепак, воведувањето на новиот систем не се одвива со иста брзина, па досега го активирале само три земји.
Во пресрет на истекот на рокот, преку пилот-проекти финансирани од ЕУ, во кои учествувале околу 350 организации, издадени се повеќе од 1.500 дигитални потврди и реализирани се над 8.000 прекугранични трансакции.
Дигиталниот паричник ќе биде бесплатен, а корисниците во него ќе можат да чуваат национални идентификациски документи, возачки дозволи, дипломи, податоци за здравствено осигурување и банкарски податоци.
Граѓаните ќе избираат кои податоци ги откриваат
Системот се заснова на три важни механизми за заштита на приватноста: селективно откривање на податоци, спречување на поврзување на различни трансакции со ист корисник и принципот според кој издавачот на документот не може да следи каде и за која цел се користи.
Тоа, на пример, значи дека корисникот би можел да докаже дека е полнолетен, без да го открие датумот на раѓање или другите податоци од личната карта.
Користењето на дигиталниот паричник ќе биде доброволно, додека личните карти, возачките дозволи и другите документи во хартиена или физичка форма ќе останат важечки.
Италија предничи, некои држави ја одложуваат примената
Воведувањето на дигиталниот идентитет значително се разликува меѓу членките на ЕУ. Италија предничи со речиси осум милиони активни корисници месечно.
Германија планира да го активира системот во јануари 2027 година, непосредно по европскиот рок, додека Холандија го одложи почетокот на примената за крајот на 2027 година. Холандскиот пилот-проект имал само 57 корисници.
Бугарија, од друга страна, сè уште работи на законската рамка потребна за примена на дигиталниот паричник.
Банките мора да бидат подготвени од јули 2027 година
Компаниите што работат во Европската унија ќе мора да го прифаќаат европскиот паричник за дигитален идентитет најдоцна од 24 декември 2027 година.
За банките оваа обврска ќе започне порано – уште во јули 2027 година, првенствено поради правилата поврзани со идентификација на клиентите и спречување перење пари.
Организацијата за заштита на дигиталните права EDRi, сепак, предупреди на одредени решенија во нацрт-правилата. Особена загриженост предизвикуваат можните барања за користење технологија за препознавање лица, како и одредбите што би можеле да ја намалат заштитата на приватноста на граѓаните.
