Германскиот производител на батерии Varta прогласи стечај и најави дека ќе го намали својот преголем асортиман на производи. Сепак, останува неизвесно дали компанијата ќе може да ги продолжи и проектите поврзани со технологиите на иднината.
Малку брендови на батерии се толку препознатливи како Varta. Батериите во препознатливата сино-жолта амбалажа со децении се користат во милиони домаќинства ширум светот – во различни уреди, лампи, играчки и автомобили.
Во соопштението се наведува дека најголемите доверители сакаат бизнисот со батериите за домаќинство да го издвојат од остатокот на компанијата. Причината е тешката финансиска состојба во која се наоѓа Varta, поради што преостанатите две деловни единици би можеле да завршат во стечај, пренесува Deutsche Welle.
Според податоците на компанијата, Varta вработува околу 3.260 лица, од кои голем дел работат во Елванген. Последните објавени финансиски резултати за 2024 година покажуваат дека компанијата остварила приходи од над 790 милиони евра, но и загуба од околу 64,5 милиони евра.
Освен батерии за домаќинство, Varta произведува микробатерии, на пример за слушни помагала, како и системи за складирање енергија за домаќинства и индустријата.
Фабриката во Нердлинген, Баварија, во која работат околу 350 лица, треба да биде затворена уште оваа есен.
Како што беше објавено во мај, Apple се повлече како најголем клиент на оваа фабрика, а компанијата не успеа да обезбеди нови големи нарачатели. До ноември таму ќе продолжи производството на копчести батерии за безжичните слушалки на американскиот технолошки гигант, по што производството најверојатно ќе се пресели во Азија.
Компанијата како главни причини за новата криза ги наведува:
- значително влошените пазарни услови и послабата побарувачка;
- неповолните девизни курсеви;
- одлуката на клучен клиент да ја прекине соработката.
Барањето за отворање стечајна постапка не се однесува само на матичната компанија Varta AG со седиште во Елванген, туку и на оперативните компании Varta Microbattery GmbH, Varta Micro Production GmbH и Varta Storage GmbH.
Најголемите доверители, меѓу кои Deutsche Bank и инвестициските фондови RBC BlueBay, Blantyre и Whitebox, повеќе не гледаат можност за одржливо решение за целата компанија. Наместо тоа, сакаат да го издвојат сегментот за батерии за домаќинство и да воспостават нова сопственичка структура.
Од голем подем до сериозна криза
Почетоците на Varta датираат од 1887 година. Името е составено од почетните букви на германскиот назив за продажба, полнење и поправка на преносни акумулатори.
Компанијата има и контроверзно историско минато. Во дваесеттите години од минатиот век, тогашната компанија AFA ја презел индустријалецот Гинтер Квант. Семејството Квант, денес најпознато како најголем акционер во BMW, голем дел од своето богатство го стекнало во времето на нацистичка Германија.
Во текот на Втората светска војна, фабриките на компанијата користеле принудна работна сила од концентрациони логори и воени заробеници, кои работеле со киселини, олово и други опасни материјали без соодветна заштита.
По војната, Гинтер Квант релативно лесно ја поминал деназификацијата, а компанијата ја презел неговиот син Херберт Квант. Од 2000 година семејството постепено почнало да ги продава своите акции, бидејќи биле потребни големи инвестиции. Varta веќе во 1990-тите западнала во сериозна криза и постепено била распродавана.
Голем раст благодарение на литиум-јонските батерии
Австрискиот инвеститор Михаел Тојнер влезе во компанијата во 2007 година, купувајќи го одделот за микробатерии. Десет години подоцна успешно го изведе на берза.
Побарувачката за литиум-јонски батерии за безжични слушалки и паметни часовници тогаш нагло растеше, што доведе до четирикратно зголемување на приходите на компанијата за само неколку години.
Во 2019 година Varta повторно го купи и одделот за батерии за домаќинство. Компанијата инвестираше милиони евра во проширување на производството и истовремено започна развој на батериски ќелии за електрични автомобили, но тоа значеше и ново задолжување.
Зависност од Apple и силна конкуренција
Првите сериозни проблеми се појавија во 2022 година, кога стана јасно дека Varta е премногу зависна од Apple како свој главен клиент.
Истовремено, глобалниот економски раст забави, инфлацијата ја намали побарувачката за потрошувачка електроника, а конкуренцијата од Далечниот Исток дополнително ја ослаби позицијата на германската компанија.
Дополнителен проблем беше тоа што батеријата развиена за електрични автомобили остана производ наменет за релативно мал сегмент – хибридни возила. Единствениот јавно познат купувач беше Porsche.
Борба за опстанок
Поради оперативните проблеми, високите долгови и големите загуби, компанијата постепено западна во длабока криза. Прво беше воведено скратено работно време, а потоа беа укинати стотици работни места.
Претставниците на вработените и акционерите вината главно ја лоцираат кај менаџментот.
„Поставивме премногу амбициозни цели. Започнавме повеќе различни проекти, многу инвестиравме и силно го проширивме производството“, призна неодамна претседателот на Надзорниот одбор Михаел Тојнер во интервју за Frankfurter Allgemeine Zeitung.
И покрај кризата, познавачите на индустријата сметаат дека Varta и понатаму има потенцијал. Компанијата работи на развој на натриум-јонски батерии, кои многумина ги сметаат за една од најперспективните технологии за складирање енергија во иднина.
Но токму таа иднина бара нов капитал. Според доверителите, на Varta итно ѝ се потребни неколку десетици милиони евра само за да го одржи редовното работење, а во наредните години ќе бидат неопходни и значително поголеми инвестиции.
