Европската централна банка (ЕЦБ) предупредува на зголемени ризици за финансиската стабилност во еврозоната поради огромните инвестиции во вештачка интелигенција, растечкото задолжување на технолошките компании и високите очекувања на инвеститорите.
Во најновиот извештај за финансиската стабилност, објавен на 18 ноември, ЕЦБ посочува дека ентузијазмот околу вештачката интелигенција ги зголемил вредностите на акциите на технолошките компании, но предупредува дека пазарот станува сè почувствителен на евентуално разочарување од очекуваните профити.
Главната загриженост е дека доколку инвеститорите почнат да ги преиспитуваат високите проценки на компаниите за вештачка интелигенција, корекцијата би можела да се прошири од берзите и кон пазарите на обврзници, предизвикувајќи загуби кај инвестициските фондови и финансиските институции.
Технолошките гиганти сè повеќе се задолжуваат за инвестиции во AI
Еден од најважните ризици што ги издвојува ЕЦБ е промената во начинот на финансирање на развојот на вештачката интелигенција.
Додека во минатото голем дел од инвестициите се финансираа преку сопствен капитал, компаниите сè почесто се свртуваат кон задолжување на финансиските пазари за да изградат центри за податоци, да купуваат моќни чипови и да ја прошират инфраструктурата потребна за развој на AI.
Според проекциите наведени во извештајот на ЕЦБ, кумулативните капитални инвестиции на најголемите американски технолошки компании би можеле да достигнат 5,5 билиони долари до 2030 година.
Овој обем на инвестиции отвора прашање дали очекуваните приходи од вештачката интелигенција ќе бидат доволни за да ги оправдаат огромните вложувања и преземените финансиски обврски.
Дополнителен ризик претставува и концентрацијата на инвестициите кај релативно мал број големи технолошки компании, како и нивната поврзаност преку заеднички инвестиции и договори за купување инфраструктура и услуги.
Опасноста не е само во берзите – ризикот се шири и кон банките
ЕЦБ предупредува дека последиците од евентуално забавување на AI-бумот не би биле ограничени само на инвеститорите на берзите.
Банките и инвестициските фондови сè повеќе се изложени на технолошките компании и на финансирањето на инфраструктурните проекти поврзани со вештачката интелигенција.
Доколку вредноста на овие инвестиции нагло падне, финансиските институции би можеле да претрпат загуби, а проблемите во еден дел од финансискиот систем би можеле да се пренесат и во други сегменти.
Како дополнителна опасност се наведуваат и сајбернападите со помош на напредни системи за вештачка интелигенција, кои можат да ја зголемат брзината и сложеноста на нападите врз финансиските институции.
Европа се соочува и со проблемот на растечкиот јавен долг
Покрај вештачката интелигенција, Европската централна банка предупредува и на зголемените ризици поврзани со јавниот долг на големите економии.
Високите нивоа на задолженост, потребата од ново финансирање и растечките трошоци за задолжување создаваат дополнителен притисок врз владите.
Посебна загриженост предизвикува можноста јавниот и приватниот сектор да се натпреваруваат за ист капитал. Огромните потреби за финансирање на технолошката инфраструктура би можеле да ги зголемат трошоците за задолжување и да го отежнат финансирањето на други инвестиции.
Сепак, ЕЦБ нагласува дека европскиот банкарски сектор засега располага со солидна профитабилност, капитал и ликвидност, што му овозможува подобро да се справи со евентуални финансиски шокови.
Предупредувањето на централната банка покажува дека вештачката интелигенција веќе не е само технолошка трка меѓу најголемите компании во светот. Таа станува и значаен фактор за финансиските пазари, задолжувањето и стабилноста на целата економија.
