Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) предупреди дека продолжувањето на војната на Блискиот Исток и новите прекини во производството на енергенси, транспортните рути и критичната инфраструктура претставуваат најголем ризик за економиите во регионот и Централна Азија.
Џихад Азур, директорот на ММФ за Блискиот Исток и Централна Азија, изјави дека конфликтот предизвикува нееднакви економски последици, при што земјите директно погодени од војната се под особено силен притисок. Според него, економските изгледи во голема мера ќе зависат од тоа колку брзо ќе се нормализираат производството на енергија и трговијата.
Досегашните последици делумно биле ублажени благодарение на финансиските резерви што ги имале некои држави пред почетокот на конфликтот, алтернативните транспортни правци и повлекувањето на залихите. Сепак, ММФ предупредува дека овие механизми имаат ограничен капацитет. Залихите се намалуваат, а можностите за дополнително зголемување на производството стануваат сè помали.
Енергетскиот шок е поврзан со нападите на САД и Израел врз Иран и последователното затворање на Ормускиот Теснец, една од најважните светски рути за транспорт на нафта и други енергенси. Секое продолжување на прекините може повторно да ги зголеми цените на енергијата, да ја поттикне инфлацијата и да ги зголеми трошоците за компаниите и домаќинствата.
Според проекциите на ММФ, економиите на Блискиот Исток, Северна Африка и Пакистан заедно би можеле да забележат пад од 1,3 проценти во 2026 година, по растот од 3,3 проценти во 2025 година. За 2027 година се очекува закрепнување, со проектиран раст од 6,6 проценти, под услов трговијата и производството на нафта постепено да се нормализираат.
Фондот предупредува дека закрепнувањето нема да биде еднакво во сите земји. Државите што зависат од увоз на енергенси се соочуваат со повисоки трошоци, додека производителите на нафта и гас се изложени на ризик од прекини во производството и извозот.
ММФ ги повика владите да ја зачуваат ценовната стабилност, да ги обновуваат буџетските резерви и да ја зајакнуваат отпорноста на економиите кон нови кризи. Главната порака е дека досегашните резерви помогнале да се ублажи ударот, но доколку војната продолжи и повторно се наруши снабдувањето, економските последици би можеле да бидат значително потешки.
