Војната во Иран изврши силен притисок врз светската рафинериска индустрија, што го зголемува ризикот цените на дизелот и бензинот подолг период да останат на високи нивоа.
Додека пазарот на сурова нафта релативно брзо се приспособил на намаленото производство на Блискиот Исток, рафинериите имаат многу помал простор за надоместување на изгубените капацитети.
Тоа се гледа и преку разликата меѓу цената на суровата нафта и цените на готовите нафтени деривати.
Цената на Брентот во моментов се движела околу 90 долари за барел, што било околу 25 проценти повеќе во споредба со почетокот на конфликтот, но сепак значително под воениот максимум од 118 долари.
Цените на горивата, од друга страна, пораснале многу повеќе.
Европскиот дизел од почетокот на војната поскапел за повеќе од 70 проценти, додека американскиот бензин поскапел за околу 60 проценти.
Конфликтот исфрлил од работа повеќе од една петтина од рафинериските капацитети на Блискиот Исток, а затворањето на Ормускиот Теснец дополнително го ограничило извозот на гориво.
Дополнителен притисок создале и украинските напади врз руската енергетска инфраструктура. Тие ја намалиле руската преработка на нафта за речиси 30 проценти, на помалку од четири милиони барели дневно.
Поради намаленото производство, Москва во јули вовела забрана за извоз на дизел.
Последиците особено се забележувале кај рафинериските маржи, односно разликата меѓу цената на готовите производи и трошокот за суровината.
Во Европа, разликата меѓу цената на дизелот и суровата нафта од февруари се зголемила повеќе од трипати, на над 75 долари за барел.
Во САД, маржите на дизелот пораснале за повеќе од 140 проценти и достигнале рекордни 100 долари.
Според Меѓународната агенција за енергија, преработката во светските рафинерии во вториот квартал била за 5,1 милион барели дневно помала отколку во истиот период претходната година.
Истовремено, резервите на гориво брзо се намалуваат.
Глобалните резерви на нафта од март до јули се намалувале во просек за 3,5 милиони барели дневно, а се очекува овој тренд да продолжи до крајот на годината.
Во САД резервите на дизелот се на најниско сезонско ниво за овој период во последните три децении, додека резервите на бензин се на најниско ниво за овој дел од годината од 2012 година.
Дури и евентуален дипломатски договор меѓу Вашингтон и Техеран и повторното отворање на Ормускиот Теснец не би значеле дека цените на горивата веднаш би се намалиле.
Повеќе од 20 рафинерии во земјите од Персискиот Залив биле оштетени за време на војната, а нивното повторно оспособување би можело да трае подолго поради долгите рокови за испорака на потребната опрема.
Поради тоа, високите цени на енергијата би можеле подолг период да останат фактор што ќе ја зголемува инфлацијата.
Намалените рафинериски капацитети, исцрпените резерви и неизвесноста околу снабдувањето создаваат дополнителен притисок врз светската економија, особено врз Европа и Азија.
