„Ефектите поврзани со употребата на електронски цигари не се со иста сериозност како оние предизвикани од цигарите“ – ова е еден од главните заклучоци на француската Национална агенција за безбедност на храна, животна средина и здравје при работа. Агенцијата (АНСАС) неодамна објави извештај од 720 страници, изработуван врз основа на тригодишни истражувања и со спроведување на мета-анализа на скоро три илјади студии фокусирани на влијанијата од користењето на електронски цигари врз предизвикувањето на различни болести. Според Агенцијата, студиите во кои се анализирале ризиците за канцер, кардиоваскуларни заболувања и респираторни заболувања, досега не докажале сигурен ризик за овие заболувања поради користењето на вејпови во споредба со цигарите.
„Главните наоди потврдуваат дека, во споредба со пушењето, вејпирањето генерално предизвикува пониско ниво на ризик од токсични супстанции во споредба со пушењето на тутун. Ниту една категорија не ги надминува, по сериозност или ниво на докази, оние ефекти што се забележани при пушење тутун, па така отсуството на согорување на тутун останува главната предност за користењето на вејпови“, наведува француската Агенција.
Во анализата се додава дека дури 98% од корисниците на електронски цигари во Франција најпрвин пушеле цигари, а само два процента од оние што употребуваат вејпови никогаш претходно не запалиле цигара. Дополнително, во извештајот се истакнува дека електронските цигари може да се користат за престанок со пушење, односно како преодна алтернатива за откажување на цигари.
„Електронските цигари можат да бидат алтернативно решение (во пристапот за намалување на штетата во споредба со конвенционалните цигари) под одредени услови…“, потенцира АНСАС.
Токму поради оваа причина, се препорачува за корисниците да се обезбеди континуиран пристап до никотинските алтернативни производи, како што се вејповите, никотинските ќесички и уредите на загревање.
„Според најновиот Барометар Cancer98, кај поголемиот дел од општата популација, ризиците поврзани со електронските цигари се перцепираат како еднакви или посериозни од оние поврзани со пушењето на цигари. Оваа перцепција е во спротивност со научните податоци за оваа тема. Затоа е
важно да се подобри перцепцијата за ризиците со цел да се развијат ефикасни стратегии за јавното здравје“, препорачуваат француските експерти.
Тие додаваат и дека се потребни информации и обука за здравствените работници за ризиците од електронските цигари, за во иднина тие да можат да утврдат дали да ја интегрираат, под медицински надзор, опцијата за електронска цигара во процесот на престанок со пушење.
Студијата на француските здравствени власти е објавена кога оваа тема е актуелна и во Македонија, во пресрет на новиот Закон за заштита од пушење што го најави Министерството за здравство. Со новиот закон, на пазарот кај нас повеќе не би биле достапни електронските цигари и никотинските ќесички кои имаат вкусови и ароми. Според дел од домашните експерти, меѓу кои и професорот Златко Арсов од Факултетот за земјоделски науки и храна, не треба да се воведуваат целосни забрани за супстанции за кои науката не докажала дека се штетни, а и неправедно се изедначуваат сите производи кои содржат никотин.
„Не знам од кои причини се забранува употреба на ментол како адитив за арома или пак еукалиптус, бидејќи во медицината имаме инхалација со помош на ментол, за кој е познато кај сите луѓе дека не е штетен… Со новиот закон се забрануваат и овошни ароми за кои не е научно докажано дека се штетни и дека токму тие го прават пушењето атрактивно“, изјави професорот Арсов во гостување на ТВ24.
Од друга страна, додава професорот, научно е докажано дека производите кои не го согоруваат тутунот се помалку штетни од обичните цигари, бидејќи содржината на никотин е многу намалена, уште повеќе е намалена содржината на катранот, а и јаглерод моноксид дури има многу малку. Претходно и од домашната Групација на производители на цигари соопштија дека индустријата еволуирала и се трансформирала, вложувајќи огромни инвестиции во нови технологии, иновации и истражувања. Оттаму изразија жалење за изедначувањето на цигарите и алтернативните тутунски производи, кои во новиот нацрт-закон се ставаат во една иста категорија што, според нив, е апсолутно неточно, бидејќи овие категории веќе се посебно дефинирани во постојниот Закон за тутун, производи од тутун и сродни производи, а воедно се занемаруваат бројни светски, регионални и локални истражувања кои докажале дека има значителна разлика меѓу цигарите и алтернативните производи без чад.
