Агенцијата за задолжителни нафтени резерви (МАКОРА) постојано ги следи и одржува државните резерви на нафта и нафтени деривати обезбедувајќи сигурност на снабдувањето, стабилност на пазарот и подготвеност за навремена реакција во случај на какво било нарушување на увозот или снабдувањето – информираат од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини (МЕРМС) и додаваат дека со посебно внимание ја следат состојбата со актуелната енергетска ситуација, особено во контекст на нафтените пазари и потенцијалните геополитички ризици.
– Иако актуелните случувања во Блискиот Исток може да предизвикаат нарушувања во снабдувањето со нафтени деривати на светско ниво, Република Северна Македонија како држава има обезбедено сигурен проток и увоз на деривати од повеќе извори и земји. Со оваа диверзификација на снабдувачите, комбинирано со стратешките државни резерви и функционирачкиот продуктовод Солун – Скопје, се обезбедува непречено и стабилно функционирање на пазарот на нафтени деривати. На овој начин се гарантира дека граѓаните и стопанството нема да почувствуваат недостиг, а државата останува целосно подготвена да реагира навремено доколку се појави какво било нарушување на снабдувањето – велат од МЕРМС.
Во овој момент, додаваат, државните резерви се стабилни и според расположливите информации нашата земја стои меѓу најподготвените во регионот во однос на покриеноста и сигурноста на снабдувањето.
– Како превентивна мерка, доколку утре се појави евентуален проблем на пазарот, државата располага со резерви од сите видови нафтени деривати, и тоа: „евродизел“ – 138.877.053 литри; „евросупер БС-95“ – 32.098.680 литри; екстра-лесно масло за домаќинство (ЕЛ-1)“ – 10.772.342 литри; и „мазут М-1 НС“ – 5.287.794 килограми – прецизираат од МЕРМС.
Покрај стратешките резерви, нагласуваат, редовната набавка на нафтени деривати се одвива повеќепати во текот на годината, а резервите се дополнуваат континуирано и соодветно во согласност со динамиката на потрошувачката и законските обврски.
– Со тоа обезбедуваме стабилност, предвидливост и сигурност во снабдувањето на граѓаните и економијата. Нафтените резерви се безбедно складирани кај овластени трговски друштва – складиштари, и тоа во „Окта – рафинерија на нафта“, „Макпетрол“ АД Скопје, „Лукоил Македонија“ ДООЕЛ и „Супер трејд“ ДООЕЛ. Овие капацитети се редовно мониторирани и контролирани од страна на надлежните државни органи со цел да се обезбеди целосна безбедност, техничка исправност на складиштата и навремена достапност на резервите доколку се појави потреба. Со ваквиот систем на надзор и контрола се гарантира сигурноста на државните резерви и стабилноста на снабдувањето – посочуваат од МЕРМС.
Како што велат, доколку се појави евентуален проблем со увозот од какви било причини – затворање граници, прекини, штрајкови или блокади – државата има обезбедено и дополнителен сигурносен механизам.
– Во функција е продуктоводот Солун – Скопје, кој преку поврзувањето со Солун обезбедува алтернативен и непречен доток на сите видови нафта и нафтени деривати, што значително ја зголемува стабилноста на системот и ја намалува зависноста од други транспортни правци. Истовремено, Агенцијата континуирано ја следи и дневната потрошувачка на нафтени деривати, со цел државните резерви да се одржуваат во согласност со законски пропишаното ниво и реалните потреби на пазарот. Системот е поставен превентивно, со повеќеслојна заштита – преку стратешки резерви, алтернативни транспортни коридори и постојан мониторинг на потрошувачката, со што се гарантира енергетска сигурност и стабилност – истакнуваат од МЕРМС.
Нагласуваат дека Агенцијата за задолжителни нафтени резерви има законска обврска да ги формира и одржува државните резерви на нафта и нафтени деривати во согласност со европската регулатива, односно со Directive 2009/119/EC, која пропишува задолжителна минимална покриеност во одреден број денови просечна потрошувачка или увоз.
– Овие државни резерви претставуваат стратешка сигурност на системот. Тие се чуваат како безбедносен механизам и не се користат во редовни пазарни услови, туку исклучиво со одлука на Владата, во случај на прогласување енергетска криза или сериозно нарушување на снабдувањето. Во моментот увозот на нафтени деривати е целосно либерализиран и се одвива непречено, без ограничувања или застои. Како Министерство, внимателно ја следиме состојбата на меѓународните пазари, особено во контекст на актуелните геополитички случувања и воениот конфликт на Блискиот Исток. Доколку се појави евентуален недостиг или прекин што би можел да го загрози снабдувањето, Владата ќе реагира навремено и соодветно, во интерес на граѓаните и стопанството – порачуваат од Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини.
