Стратегијата на ППЦ Групацијата, чиј дел е и домашниот снабдувач со струја ЕДС, за енергетската транзиција и трансформацијата на деловниот модел на компанијата беше презентирана од претседателот и извршен директор на Групацијата Георгиос Стасис, на „Годишниот состанок на Светскиот економски форум 2026“ во Давос, Швајцарија, на состанок зад затворени врати на иницијативата „Од јаглен до чиста енергија“ (Coal to Clean) на тема технолошки иновации за промовирање на енергетската транзиција.
„Во Давос зборуваме за соработка. Во енергетиката, таа мора да биде практична. Владите даваат насока. Инвеститорите овозможуваат раст на поголем обем. Компаниите како ДЕИ испорачуваат – претворајќи ја амбицијата во иновативна инфраструктура што ги одржува економиите во функција и создава раст.“
Стасис ја опиша радикалната трансформација на ППЦ Групација, која во текот на изминатите шест години целосно го преобликуваше своето енергетско портфолио, оставајќи го зад себе лигнитот и свртувајќи се кон чисти и флексибилни форми на енергија.
„Бевме компанија во која производството на лигнит сочинуваше приближно 35% од вкупното производство на енергија. До крајот на годината, целосно ќе го оставиме јагленот зад нас“, нагласи извршниот директор на ДЕИ. Оваа структурна трансформација се случи во релативно краток временски период и беше овозможена благодарение на два стратешки избори: Групацијата имплементира една од најбрзите програми за декарбонизација во Европа и во исто време многу брзо развива холистички систем на чиста и флексибилна енергија во Југоисточна Европа.
Енергетската транзиција за групацијата ДЕИ не е само замена на производството на лигнит, туку и редизајнирање и создавање нови економски екосистеми. „Обновливите извори на енергија во моментов се најконкурентниот начин за производство на нова енергија и можат да го задоволат поголемиот дел од побарувачката. Сепак, за целосно да се искористи нивната вредност, тие мора да се комбинираат со флексибилни решенија, како што се батерии, пумпа за складирање, флексибилни единици за природен гас и посилни регионални интерконекции, каде што е изводливо“, објасни Стасис, нагласувајќи дека заедно, овие решенија можат да обезбедат и сигурност во снабдувањето и подобри цени и да доведат до декарбонизација.
Експлоатацијата на поранешните лигнитни области стана клучен столб на стратегијата на ППЦ. Според Стасис, поранешните лигнитни области на ППЦ не се „заробени“ средства, напротив, тие се стратешки предности за Групацијата, бидејќи таму веќе има готови мрежи, индустриско земјиште и специјализирани човечки ресурси.
Претседателот на ППЦ го опиша стратешкиот инвестициски план на Групацијата, според кој поранешните лигнитни области се трансформираат во технолошки и зелен енергетски центар за земјата и Југоисточна Европа, каде што ќе се користат мноштво различни, нови и иновативни технологии. Тие вклучуваат над 3.000 MW инсталиран капацитет од ОИЕ, нови модерни конвенционални и алтернативни производствени единици, системи за складирање во батерии, два проекта за пумпање – „природните батерии“, кои ќе ги користат рудниците во Кардија и Јужната област за складирање енергија во форма на гравитациона хидроенергија – првата индустриска единица за производство на водород од обновливи извори во Аминтео и конверзијата на старите генератори во термоцентралата Кардија во модерни кондензатори кои значително придонесуваат за балансирање на ултра-високонапонскиот систем.
Претседателот на ППЦ посебно се осврна на клучната улога што ја игра создавањето на нов гига центар за податоци – new giga data center во термоцентралата „Агиос Димитриос“ во целокупниот инвестициски план на Групацијата во Западна Македонија во Грција. Новиот гига центар за податоци, за кој ДЕИ е подготвен да започне со изградба штом се договори со hyperscalers што ќе го користат, ќе биде еден од најголемите во Европа и ќе го трансформира карактерот на регионот, давајќи нов импулс на развојот, бидејќи околу него ќе се создаде технолошки екосистем. Снабдувањето со енергија на гига центарот за податоци ќе биде неограничено, што значи дека неговите потреби нема да го оптоваруваат енергетскиот систем на земјата.
„Нашиот план за Западна Македонија е изјава за трансформација, претворајќи го наследството од јаглен во платформа за иновации, конкурентност, вработување и долгорочен регионален развој. Тој ја одразува пошироката трансформација на ППЦ, која ја менува својата улога и се движи подалеку од едноставното снабдување со енергија. Ние сме компанија која се наоѓа на раскрсницата на енергетиката и дигиталниот свет.“
Во врска со условите за енергетската транзиција, г-дин Стасис коментираше дека е потребна јасност и брзина, додавајќи дека подеднакво значајни се и побрзото издавање дозволи и развојот на мрежите. „Средствата се достапни глобално, но тие течат таму каде што е обезбедена имплементацијата“, нагласи тој.
За време на овогодишната конференција на Светскиот економски форум, под наслов „Дух на дијалог – A Spirit of Dialogue“, светските лидери на земји и бизниси, како и истакнати личности од граѓанското општество и академијата, се во Давос за да одговорат на заедничките предизвици и да соработуваат за зајакнување на отпорноста на економиите и општествата.
Фокусот на дискусиите е на технологијата – од вештачка интелигенција и квантно пресметување до биотехнологија од следната генерација и модерни енергетски системи – која го редефинира начинот на кој живееме и работиме, а паралелно создавајќи и нови двигатели/ мотори за раст.
