Полската енергетска компанија ORLEN одлучи да го раскине едниот од двата долгорочни договори за набавка на течен природен гас (LNG) со катарската компанија QatarEnergy, поради продолжениот прекин на испораките и неможноста на добавувачот да ги исполни договорните обврски.
Станува збор за договор што предвидувал испорака на еден милион тони течен природен гас годишно, со важност до 2034 година. Неговата проценета вредност за 2026 година изнесува околу 570 милиони евра, односно приближно 2,5 милијарди полски злоти.
Одлуката за раскинување била донесена на 10 ноември, откако продолжените околности на виша сила довеле до неможност за реализација на договорените испораки. Договорот ќе остане во сила уште 60 дена по доставувањето на известувањето за раскинување.
Енергетскиот конфликт ги менува глобалните договори
Прекинот на договорот е поврзан со нарушувањата во катарскиот извоз на течен природен гас по ескалацијата на конфликтот со Иран. Нападите врз енергетската инфраструктура во Катар и проблемите со поморскиот транспорт низ Ормускиот теснец сериозно влијаеја врз испораките на енергенси.
Овој случај е особено значаен бидејќи станува збор за еден од првите познати случаи на раскинување долгорочен договор за LNG со QatarEnergy поради последиците од конфликтот.
Договорот бил потпишан во 2009 година, а испораките започнале во 2016 година. Цената на гасот била поврзана со движењето на цените на суровата нафта, модел што бил широко користен при склучувањето на долгорочните енергетски договори.
Полска бара алтернативни извори на снабдување
И покрај прекинот на договорот, ORLEN соопшти дека снабдувањето со гас не е загрозено. Компанијата располага со сопствено производство и други долгорочни договори, вклучително и набавки од Норвешка и САД.
Полската компанија ќе продолжи да го реализира вториот договор со QatarEnergy, кој предвидува испорака до еден милион тони LNG годишно до 2034 година, но со ценовна формула поврзана со котациите на природниот гас.
Случајот покажува колку геополитичките конфликти можат да влијаат врз енергетските пазари и долгорочните комерцијални договори, дури и кога станува збор за снабдувачи со кои купувачите соработуваат со децении.
