Од 1 јануари 2026 година, Кина почна да применува строги рестрикции на извозот на сребро — еден од клучните индустриски метали во светот. Оваа одлука е дел од новата политика на кинеските власти со која се прави значајна промена во глобалните синџири на снабдување со критични метали и може да има далекусежни ефекти, особено за економии зависни од увоз на овој метал, како што се САД.
Што точно воведува Кина?
Според официјалните информации, од почетокот на оваа година важат нови правила за извоз на среброто — компаниите што сакаат да извезуваат мора да добијат посебни државни лиценции. Само ограничен број фирми ќе има такво овластување, што значи дека третманот на извозот ќе биде значително потесно контролиран отколку досега.
Кина го смета среброто за стратегиски важен ресурс, поради неговата незаменлива улога во производството на технологија, од обична електроника до возила со ниска емисија на јаглерод и обновливи енергетски системи.
Зошто се менува политиката?
Аналитичарите истакнуваат дека оваа мерка е дел од подолгата стратегија на Пекинг да го заштити својот национален интерес и да ја задржи контролата врз критичните суровини кои стануваат сѐ поважни за глобалната технологиска индустрија. Како и да е, ограничувањето на извозот нема да биде целосна забрана, туку ќе значи дека само одредени компании што ги исполнуваат строги критериуми ќе можат да извезуваат.
Какви последици може да има?
Среброто игра клучна улога во производството на соларни панели, електронски кола, медицинска опрема, електрични возила и други високо технолошки уреди — сегменти што прават голем дел од глобалната економија. Ограничувањето на извозот од најголемиот светски извозник на овој метал дополнително ја зголеми неговата цена на берзите, што веќе бележи значителен раст во последните месеци.
Економски експерти предупредуваат дека поскапувањето и потенцијалните проблеми со достапноста може да создадат притисок врз трошоците на високо-технолошките производи и да го отежнат планирањето во глобалните синџири на снабдување.
Реакција од Илон Маск
Глобалната одлука не помина незабележано. Илон Маск, извршен директор на големи технолошки компании, на социјалната мрежа X коментираше: „Ова не е добро. Среброто е неопходно во многу индустриски процеси.“ Неговата реакција ја рефлектира загриженоста на дел од индустријата за можните нарушувања во производството и снабдувањето со металот.
Маск, кој има значајни бизниси во Кина и е важен играч во електричните возила и технологијата, со тоа го нагласува глобалниот импакт на ваквите мерки, што може да ја зголеми неизвесноста на пазарите во САД и пошироко.
