Европската Унија разгледува план што би ѝ овозможил на Украина да стане делумен член на блокот уште следната година, според десет функционери и дипломати интервјуирани од Политико.
Како што оцени порталот, оваа идеја, која е сè уште во рана фаза, претставува драматичен пресврт во сегашната политика на проширување.
Планот би ѝ овозможил на Украина да добие место на масата во Брисел пред да ги спроведе сите реформи потребни за полноправно членство, бидејќи според европските функционери, кандидатурата на Киев е итна.
Како што наведува Политико, ова е нацртот „Европа со повеќе брзини“ од францускиот претседател Емануел Макрон, што тој го изјави неколку пати.
Најновата верзија неформално се нарекува „обратно проширување“, според добро информирани извори, бидејќи всушност ги внесува земјите во блокот на почетокот исполнување на критериумите, а не на крајот кога ќе се исполнат.
Функционерите на ЕУ велат дека идејата е привлечна бидејќи би му дала време на Киев да ги заврши реформите на демократските институции, судството и политичкиот систем, а воедно би ја намалила веројатноста да се откаже од надежите за приклучување кон блокот и да му го сврти грбот на Западот.
Но, тој пат не е без пречки, а најголемата е унгарскиот премиер Виктор Орбан, кој се спротивставува на членството на Украина.
Врз основа на интервјуа со пет дипломати од различни земји, тројца претставници на ЕУ и двајца украински претставници, на кои им беше дадена анонимност за да зборуваат за доверливи преговори, Политико идентификуваше пет чекори во овој план:
- Подготовка на Украина
- Унијата веќе ѝ достави на Украина детали за три од шесте преговарачки кластери, а на неформалниот состанок на министрите за европски прашања во Кипар во март, ЕУ има намера да ѝ даде на украинската делегација детали за дополнителни кластери за да можат да почнат да работат и на нив.
- На состанокот во Брисел во петокот, владите на земјите-членки на ЕУ ја прашаа претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, за напорите за прекин на застојот во прифаќањето нови членови. Според дипломатите кои учествуваа во дискусијата, таа презентираше различни опции и модели што ги разгледува ЕУ, меѓу кои беше и идејата за „обратно проширување“.
Орбан го разоткри тајниот план на Европа
„Тоа би бил еден вид рекалибрација на процесот – прво се приклучувате, а потоа постепено воведувате права и обврски“, објасни еден функционер на ЕУ запознаен со дискусијата. „Значи, би имало преиспитување на начинот на кој го правиме пристапувањето, врз основа на многу поинаква ситуација што ја имаме сега.“
Сепак, Германија е особено загрижена за ова, која не гледа позитивно на создавањето на повеќе нивоа на членство бидејќи се плаши дека на земјите што ќе се приклучат пред да бидат подготвени ќе им биде ветено нешто што Брисел не може да го исполни. Сепак, постои надеж дека Берлин би можел да биде убеден ако клучните играчи како Париз, Рим и Варшава застанат зад планот.
- Најголемиот предизвик е да се заобиколи Орбан
Најголемиот предизвик за членството на Украина е да се добие согласност од сите 27 земји-членки, бидејќи секоја одлука за проширување бара едногласност. Орбан, најблискиот сојузник на Путин во ЕУ, е силно против. Но, Комисијата и престолнините на ЕУ внимателно ги следат изборите во Унгарија во април и работат на начини да го заобиколат ветото на Орбан.
Самиот Орбан се соочува со тесна трка и заостанува на анкетите, користејќи го прашањето за членството на Украина како оружје во кампањата.
- Иако позицијата на Орбан изгледа непопустлива, европските претставници веруваат дека постои еден човек кој би можел да го наговори да се предомисли: Доналд Трамп.
Планот за Украина – стапица за Путин и Трамп
Американскиот претседател, кој е близок до Орбан и го поддржуваше пред унгарските избори, не ја крие својата желба да биде оној што ќе посредува во мировниот договор меѓу Украина и Русија. Со пристапувањето на Украина во ЕУ до 2027 година вклучено во нацрт-предлогот за завршување на војната, постои надеж дека Трамп може да се јави во Будимпешта за да постигне договор.
- Ако преговарачките вештини на Трамп не успеат, ЕУ има уште една опција – повторно активирање на Член 7 од Договорот за ЕУ против Унгарија, според двајца дипломати.
Тој член се применува кога се смета дека некоја земја е во опасност од кршење на основните вредности на блокот и е најсериозната политичка санкција што ЕУ може да ја наметне, бидејќи ги суспендира правата на членките, вклучително и правото на глас за прием на нови земји.
