Грција се појави како главна пречка за усвојување на најновиот, 21. пакет санкции на Европската Унија против Русија, откако се спротивстави на мерките што се однесуваат на транспортот на руски течен природен гас (LNG).
Поради несогласувањата, амбасадорите на земјите-членки на ЕУ не успеаја да постигнат договор на состаноците одржани на 15 и 16 јули, а преговорите се одложени за 23 јули.
Според претставници на грчката влада, предложената забрана за европските компании да превезуваат или препродаваат руски LNG на трети земји би можела сериозно да ја загрози водечката позиција на Грција во глобалниот сектор за транспорт на течен природен гас. Атина во овој сегмент директно се натпреварува со Јапонија, Кина и Соединетите Американски Држави.
„Европа не смее, како ненамерна последица од сопствената политика на санкции, да им препушти цели економски сектори или пазарен удел на конкуренти надвор од Европската Унија“, изјавил грчки претставник за „Ројтерс“.
Тој нагласил дека санкциите треба да го ослабат економскиот капацитет на Русија, а не да создадат стратешка предност за други земји на сметка на европската економија.
Грција ги штити своите бродски компании
Грција располага со една од најголемите светски флоти за транспорт на течен природен гас. Компании како „Динагас“ (Dynagas), дел од бродската империја на грчкиот бизнисмен Георгиос Прокопиу, управуваат со специјализирани бродови од класата Arc7, изградени за работа во рамки на рускиот проект „Јамал LNG“.
Широка забрана за транспорт на руски LNG би можела сериозно да ги погоди овие компании, бидејќи станува збор за специјализирани пловила наменети за пловидба во арктички услови, кои имаат ограничена примена на други трговски рути.
Ова не е првпат Грција, заедно со Кипар и Малта, да бара измени во санкциските пакети со цел да го заштити својот поморски сектор. Според извештаите, ставот на Атина е директно поврзан со заштитата на договорите што компанијата „Динагас“ ги има во проектот „Јамал“, кој и натаму носи значителни приходи за Русија.
Нов пакет санкции
Дваесет и првиот пакет санкции има цел дополнително да го засили притисокот врз Москва поради војната во Украина. Тој се надоврзува на претходните мерки, со кои постепено беше ограничен увозот на руски гас преку гасоводи, како и планот за целосно укинување на увозот на руски течен природен гас до 2027 година.
Европската комисија претходно појасни дека предложените ограничувања не би важеле само за територијата на Европската Унија, туку би им забраниле на европските оператори да тргуваат со руски LNG и на глобалниот пазар.
Освен Грција, забелешки на пакетот имаа и други земји, меѓу кои и Австрија, што уште еднаш ја покажува сложеноста на постигнувањето едногласност меѓу сите 27 членки на Унијата.
Во меѓувреме, предложената максимална цена за руската нафта останува непроменета и изнесува 44,10 долари за барел.
Баланс меѓу санкциите и економските интереси
Иако Грција досега постојано ги поддржуваше санкциите против Русија, официјална Атина смета дека тие мора внимателно да се креираат за да не предизвикаат економска штета врз самата Европска Унија.
Овој став ги отсликува пошироките предизвици со кои се соочува Брисел – како истовремено да се намали зависноста од руските енергенси, да се продолжи со енергетската транзиција и да се зачува конкурентноста на европската индустрија во услови на сè посилна глобална конкуренција.
Преговорите за новиот пакет санкции ќе продолжат следната недела, а нивниот исход би можел значително да влијае врз идната европска санкциска политика, како и врз глобалните текови на трговијата со енергенси.
